• Қарулы күштердің 2019 жылғы ұраны "Рухани жаңғыру - жауынгерлік рух тірегі"

Жиі қойылатын сұрақтар

Сурақ
Әскери қызметкер 2001 жылы Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің қатарынан шығарылды. Әскери тәжірибе 23 күнтізбелік жыл. Тұрғын үйді қызмет көрсету кезінде қамтамасыз етілмеген. Зейнеткерлікке шыққан кезде, тұрғын үй кезегінде тізімде тұрмаған. Тұрғын үйдің өтемақысын өтеуге және осы мәселені шешуге құқығы бар?
Жауап

Апелляцияда көрсетілген іс-әрекет, атап айтқанда, әскери қызметтен босату 2001 жылы «Әскери қызметкерлердің және олардың отбасы мүшелерінің мәртебесі мен оларды әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Заң) нормаларының қолданылу кезеңінде орын алды. Заңның 12-бабына сәйкес әскери қызметшілер әскери қызметтен жұмыстан шығарылғанға дейін немесе әскери қызметтен босатылғанға дейін үш жыл бұрын әскери қызметшілердің (әскери қызметшілерден және әскери (арнайы) оқу орындарының кадеттерінен басқа) немесе әскери қолбасшылықтың ұсынысы бойынша қысқартылуына байланысты аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдарының тұрғындардың баспана берудің басымдық тізімдерінде олардың тұратын жері тұрғын үй қоры. 2012 жылғы 16 ақпандағы «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы күшіне енгенге дейін босатылған әскери қызметшілерге өтемақы төленбейді. Осыған байланысты, тұрғын үй сатып алу үшін бұрынғы әскери қызметкер жергілікті атқарушы органдармен байланысуға тиіс.

Сурақ
2017 жылдың желтоқсанында әскери қызметші бірге тұрмайтын қызын қоспағанда (бірінші некеден) отбасының барлық мүшелеріне жекешелендірілген тұрғын үйдің орнына ақшалай өтемақы алды.Құжаттарды Рекке тапсырған кезде, ол төлемдер онымен бірге өмір сүрмейтін балаға сүйенбейтініне сенімді болды. 2018 жылдың қаңтар айынан бастап, заңға түзетулер енгізілді, онда отбасы мүшелері бір- бірінің ата-аналарының балалар болып табылатындығына қарамастан, олар бірге тұра ма, жоқ па. Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, онымен бірге өмір сүрмейтін бала ретінде бірінші некенің қызына ақшалай өтемақы алуға құқығы бар ма?
Жауап

«Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 21-бабына сәйкес тұрақты тұратын жұбайлар мен олардың балалары үй иесінің отбасы мүшелері деп танылады. Отбасы мүшелеріне өтемақы төленгенін ескере отырып, олармен бірге өмір сүрмейтін балаға қосымша ақы төлеу қолданыстағы заңнамаға қайшы келеді.

Сурақ
2018 жылдың қаңтарынан бастап тұрғын үй туралы заңға өзгерістер енгізілді. 2018 жылға дейін жесір қалған жесірлерге не болмақ? Жесірлер туралы заң бұрын қаралған ба? Олар қайда жүгінуге болады?
Жауап

Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының (бұдан әрі - Заң) 13-1-тарауына сәйкес анықталған тұрғын үйге мұқтаж әскери қызметшілер мен олардың отбасы мүшелерінің Қазақстан Республикасының «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» Заңының 45-бабына сәйкес тұрғын үй әскери қызметке мемлекеттің есебінен. Әскери қызметкерлерге және олардың отбасы мүшелеріне тұрғын үй беру «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Заңның 101-2-бабының 9-тармағына сәйкес, әскери қызметте жүріп қаза тапқан  (қайтыс болған) әскеридің отбасы мүшелері басқа үйді тегін бермей, оларды тұрып жатқан үйінен шығаруға болмайды. Сондай-ақ, Заңның 101-9-бабының 2-тармағына сәйкес қызметтiк, тұрғын үй төлемдерi кезiнде қайтыс болған (қаза тапқан) арнаулы мемлекеттiк органның қызметкерiнiң немесе әскеридің отбасы мүшелерi бiржолғы ақшалай өтемақы түрiнде жасалады. Алайда, жоғарыда аталған норма талаптары 2018 жылдың қаңтарынан туындайтын құқықтық қатынастарға қолданылады. Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, әскери қызметкердің тұрғын үйге құқықтарын жүзеге асыру үшін олар аймақтық операциялық бөлімнің тұрғын үй комиссиясына жұбайының соңғы жұмыс орнына өтініш беруге құқылы.

Сурақ
Әкімшіліктің мемлекеттік қордан тұрғын үй алғандығы туралы куәліктің негізінде әскери қызметкер өтемақы талап ете алады ма?
Жауап

"Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 101-3-бабының 1-тармағына сәйкес әскери қызметшілер (мерзімді қызметтегі әскери қызметшілерді, әскери оқу орындарының курсанттары мен кадеттерін, әскери жиындарға шақырылған әскери міндеттілерді қоспағанда) тұрғын үйге мұқтаж деп танылады: 1) егер олар осы елді мекенде меншік құқығына арналған тұрғын үй бар болса, ал тұрғын үйде елу пайыздан аз үлесі бар болса; 2) оларда осы елді мекенде тұрақты пайдалануда мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үйлер жоқ; 3) олар тұратын үй-жай белгіленген санитарлық-эпидемиологиялық және техникалық талаптарға сәйкес келмесе; 4) отбасы құрамында кейбір созылмалы аурулардың (Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен аурулар тізімі бойынша) ауыр түрлерімен ауыратын науқастар болып, бір үй-жайда (пәтерде) олармен бірге тұру мүмкін емес. Осы тармақтың тұрғын үйге мұқтаж деп тану бөлігіндегі күші арнаулы мемлекеттік органдар қызметкерлерінің отбасы мүшелеріне және әскери қызметшілерге қолданылады. Қазақстан Республикасының 2018 жылғы 12 ақпандағы № 50 қаулысымен бекітілген ақшалай өтемақы алушылар: 1) 2013 жылғы 1 қаңтарға әскери қызметте күнтізбелік есеппен он және одан да көп жыл болған және күнтізбелік есеппен әскери қызметтің жиырма жылынан кейін қызметтік тұрғын үйді жекешелендіруге құқығы бар, жекешелендіруге жатпайтын қызметтік тұрғын үйде тұратын, оның ішінде әскери қалашықтардың, шекара заставалары мен өзге де жабық объектілердің аумағында болуы салдарынан әскери қызметте күнтізбелік есеппен он және одан да көп жыл болған әскери қызметшілер; 2) күнтізбелік жиырма және одан да көп мерзімге әскери қызметте болған және жекешелендіруге жатпайтын, соның ішінде жабық және оқшауланған әскери лагерьлерде, шекара заставаларында және басқа да жабық нысандарда орналасқан жеріне байланысты және қызметтен босатылған, ресми жекешелендіруге жатпайтын адамдар 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін әскери қызметке жасына жеткенде, денсаулығына немесе персоналдың қысқартуларына байланысты; 3) әскери қызметте күнтізбелік есеппен жиырма және одан да көп жыл болған, жұмыстан босатылған кезде қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етілмеген және бұрын тұрғын үйді жекешелендіру құқығын іске асырмаған, әскери қызметте болудың шекті жасына толғаннан кейін, денсаулық жағдайы бойынша немесе штаттың қысқаруына байланысты 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап 2018 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңде әскери қызметтен босатылған адамдар. Осыған байланысты, оның мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үймен қамтамасыз етілгендігін ескере отырып, тұрғын үйді жалдау үшін өтемақы төлеу қолданыстағы заңнамаға қайшы келетін болады.

Сурақ
«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» ұсынған бағдарламаларға сәйкес мерзімі 14 жылға дейін әскери қызметші ипотеканы ала алады (бастапқы сомасы болған кезде), ал егер ол 14 жылға дейін әскери қызмет етсе немесе кенеттен ол денсаулығына байланысты есептен шығарылса, ол басқа кепілдікті өзі төлейді ме?
Жауап

Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының (бұдан әрі - Заң) 101-5-бабына сәйкес тұрғын үй төлемдерін алушы жеке бас шоты бойынша қолма қол ақшаны Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тіркелген тиісті келісімдердің негізінде тұрғын үй сатып алу үшін пайдаланады оның ішінде жарнаны төлеу немесе ипотекалық несиені (қарызды) пайдалану, сондай-ақ бұрын алынған ипотекалық қарызды өтеу. Сонымен қатар 101-4-баптарға сәйкес, әскери қызметтен босатылған жағдайда, тұрғын үй төлемдері тоқтатылады. Осыған байланысты, ипотекалық несиені төлеуге арналған тұрғын үй төлемдері қызметшіге тек әскери қызмет кезеңінде ғана жасалады.

Сурақ
Келісімшарт бойынша әскери қызметшіге осы жылы қалада орналасқан, яғни жабық емес қалашықтан қызметтік пәтер берілді. Ол осы қызметтік тұрғын үйді қалдық құны бойынша жекешелендіруге құқылы ма, өйткені бүгінгі күні әскери қызмет өткеру жылдары 10 жылдан көп?
Жауап

«Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Заң) 101-2-бабының 4-тармағына сәйкес 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 10 және одан да ұзақ мерзімге әскери қызметте болған әскери қызметшілер тұрғын үйге және оны осы Заңда белгіленген тәртіппен жекешелендіру. 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 10 және одан да ұзақ мерзімге әскери қызметте болған әскери қызметкерлер күнтізбелік жиырма жылда әскери қызметтен жиырма жыл өткеннен кейін өздерінің тұрғын үйлерін өтемей-ақ жекешелендіруге құқылы. Ресми тұрғын үйді жекешелендіруге жатпайтын жағдайларда, оның ішінде әскери лагерлер аумағында, шекара бекеттерінде және басқа да жабық нысандарда болуына байланысты еркін жекешелендіру құқығы Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен Ақшалай өтемақы төлеу ережесіне сәйкес ақшалай өтемақы түрінде өтеледі. . Заңның 109-бабының 2-тармағына сәйкес мемлекеттік мекемелерде және судьяларда осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, егер олар мемлекеттік қызметте, бюджеттік ұйымдарда, мемлекеттік мекемелерде немесе судьяларда (егер олар мемлекеттік органдарда жұмыс істесе), оның ішінде мемлекеттік сайлау кеңсесінде жұмыс істеуі) кемінде он жыл бойы (жиынтығында), сондай-ақ еңбек қызметі кезеңіне қарамастан, егер еңбек қатынастары төмендегілер үшін тоқтатылса инновациялар: 1) ұйымды тарату, қызметкерлер санының немесе қызметкерлерінің санын қысқарту; 2) одан әрі жұмысқа кедергі келтіретін ауруларға байланысты; 3) зейнетке шығуына байланысты. Осыған байланысты, жауынгер қолданыстағы заңнаманың талаптары сақталған жағдайда ғана тұрғын үйге деген құқығын жүзеге асыра алады.

Сурақ
Аудандық пайдалану бөлімдерінің міндеттері қандай?
Жауап

Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің бұйрығымен бекітілген ИЭК жарғыларына сәйкес: 1) қорғаныс объектілерін, кеңселерді және тұрғын үй қорын, коммуналдық және коммуналдық желілерді коммуналдық шаруашылықпен қамтамасыз ету және пайдалану; 2) әскери бөлiмдердi коммуналдық қызметтермен, отынмен, жиhазбен, жабдықпен, казармамен қамтамасыз ету; 3) мемлекеттiк мекеменiң балансына жататын жер учаскелерiн, ғимараттар мен құрылыстарды, тұрғын үйдi, жолдарды, өзге де негiзгi құралдарды есепке алуды ұйымдастыру; 5) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің инфрақұрылымын ұзақ мерзімді жоспарлау және ұйымдастыру, капиталдық және ағымдағы жөндеу; 6) күрделі құрылыс, жөндеу және техникалық қызмет көрсету саласындағы мердігерлердің қызметін бақылау; 7) әскери бөлiмдер мен мекемелердi ширек және жарақтандырудың ұзақ мерзiмдi жоспарларын әзiрлеуге қатысу, әскери лагерьлердi жетiлдiру және дамыту; 8) ақша ресурстарын тиімді пайдалану, жаңа технологияларды пайдалану жөніндегі шараларды ұйымдастыру және жүргізу; 20) гарнизондарда тұрғын үй есебін ұйымдастыру; 28) әскери бөлiмдерде және мекемелерде отын, электр және коммуналдық қызметтер шығындарын бақылау және т.б.

Сурақ
ҚР ҚК әскери қызметшісіне ASKERI.BASPANA.KZ бағдарламасы бойынша белгілі бір сомаға банктік қарыз расталды. Барлық құжаттар тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің талаптарына сәйкес жиналды, бірақ қорытынды ресімдеу кезеңінде, әскери қызметшінің басқа қалада ортақ меншіктегі пәтердің болуына байланысты қарыз беруші тарап бас тартты, осыған орай Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің әрекеттерінің заңдылығын түсіндіріңіз?
Жауап

Құрылыс-жинақ банкінде осы бағдарлама бойынша несие алуға үміткерлерді қарау кезінде келесі критерийлер ескеріледі: 1) әскери қызметтегі еңбек өтілі; 2) Қазақстан Республикасының аумағында меншік құқығында тұрғын үй болмауы. Сонымен қатар, сіздерге қызығушылық пен ипотекалық несие берудің барлық мәселелері бойынша «Қазақстан тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-мен хабарласуға болады, байланыс телефондары: 300 немесе 8-800-080-1880.

Сурақ
Әскери қызметшінің Тұрғын үй құрылыс жинақ банкіндегі ашылған арнайы шотына тұрғын үй төлемдері аударылады. Ол Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінен басқа екінші деңгейлі банктерде ипотекалық несиені ресімдей алады ма?
Жауап

"Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 101-5-бабына сәйкес тұрғын үй төлемдерін алушы жеке арнайы шоттағы ақшаны Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тіркелген тиісті шарттар негізінде меншікке тұрғын үй сатып алу, оның ішінде төлемдерді бөліп төлеу немесе ипотекалық кредитті (қарызды) пайдалану не бұрын алынған ипотекалық кредитті (қарызды) өтеу мақсатында пайдаланады. Бұл ретте әскери қызметшілерге тұрғын үй төлемдері жүргізілетін жеке арнайы шот кез келген екінші деңгейдегі банкте ашылады. Осыған байланысты, алынатын тұрғын үй төлемдері әскери қызметшілерге ипотекалық қарызды өтеу үшін пайдаланылуы мүмкін.

Сурақ
2018 жылғы 1 қаңтарға дейін әскери қызметте он және одан да көп жыл, бірақ жиырма жылдан аз болған әскери қызметшілердің ақшалай өтемақы алуға құқығы бар ма?
Жауап

"Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 101-2-бабының 4-тармағына сәйкес әскери қызметте күнтізбелік есеппен 2013 жылғы 1 қаңтарға он және одан да көп жыл болған әскери қызметшілер күнтізбелік есеппен әскери қызметтің жиырма жылынан кейін қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіруге құқылы. Қызметтік тұрғын үй жекешелендіруге жатпайтын жағдайларда, оның ішінде әскери қалашықтардың, шекара заставалары мен өзге де жабық объектілердің аумағында болуы салдарынан өтеусіз жекешелендіру құқығы Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен ақшалай өтемақыны жүзеге асыру қағидаларына сәйкес тұрғын үй төлемдері түріндегі ақшалай өтемақымен өтеледі. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 12 ақпандағы № 50 қаулысымен бекітілген ақшалай өтемақыны жүзеге асыру қағидаларының 3-тармағының 2 және 3-тармақшаларына сәйкес, әскери қызметте күнтізбелік есеппен жиырма және одан да көп жыл болған және жекешелендіруге жатпайтын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтардың, шекара заставалары мен өзге де жабық объектілердің аумағында болуы салдарынан қызметтік тұрғын үйде тұратын адамдар ақшалай өтемақы алушылар болып табылады., әскери қызметте болудың шекті жасына толғаннан кейін, денсаулық жағдайы бойынша немесе штаттың қысқаруына байланысты 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін әскери қызметтен босатылған адамдар, сондай-ақ күнтізбелік есеппен жиырма және одан да көп жыл әскери қызметте болған, жұмыстан босату кезінде қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етілмеген және бұрын тұрғын үйді жекешелендіру құқығын іске асырмаған, әскери қызметте болудың шекті жасына толғаннан кейін, денсаулық жағдайы бойынша немесе штаттың қысқартылуына байланысты "Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі-заң)
55-бабының 6-1-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН: – Әскери қызметте күнтізбелік есеппен он және одан да көп жыл, бірақ жиырма жылдан аз уақыт болған және жекешелендіруге жатпайтын қызметтік тұрғын үйде тұратын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтардың, шекара заставалары мен өзге де жабық объектілердің аумағында болуы салдарынан болған және 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін әскери қызметте болудың шекті жасына толғаннан кейін, денсаулық жағдайы бойынша немесе штаттың қысқаруына байланысты әскери қызметтен шығарылған адамдарға, "тұрғын үй қатынастары туралы"Қазақстан Республикасы Заңының 96-бабында белгіленген. Жоғарыда айтылғандардың негізінде, 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін әскери қызметтен босатылған әскери қызметшілерге еңбек сіңірген жылдары он және одан да көп жыл, бірақ жиырма жылдан кем емес, қолданыстағы заңнамада ақшалай өтемақыны жүзеге асыру көзделмеген.

Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайты
Қазақстан Республикасының  Премьер-Министрі ресми сайт
Қазақстан Республикасының Үкiметi
100 нақты қадам баршаға арналған қазіргі заманғы мемлекет
Стратегия 2050
100 жаңа есім
Бас әскери прокуратура
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі
ҚР Ішкі істер министрлігінің Төтенше жағдайлар комитеті
Қазақстан Республикасының Электрондық үкіметі
РМК  «Kазарнаулыэкспорт»
North Atlantic Treaty Organization
Құрлық әскерлері Әскери институты
Әділет
KADEX
«Қазконтент» АҚ
ҚР Тұңғыш президенті - Елбасы атындағы Ұлттық қорғаныс университеті
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі
Қазақстан - Ұлы Дала Елі
Жұмыс
ТМД Қорғаныс министрлерінің кеңесі
Қазақстан Республикасының мәдениет және спорт министрлiгiнiң ресми сайты
Ақсауыт
Ақпараттық сервис
Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамытуған арналған Бағдарлама
Президенттік жастар кадр резерві